Historia Szkoły

Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Żyrardowie już od 60 lat kształci młodych muzyków. Trudno jest dziś określić jej dorobek i wszystkie zasługi wniesione w rozwój żyrardowskiej kultury.
Początki sięgają lutego 1945 roku, kiedy to grupa muzyków, na czele z Feliksem Dzierżanowskim, założyła szkołę muzyczną, nadając jej imię polskiego kompozytora i pedagoga – Zygmunta Noskowskiego. Feliks Dzierżanowski został jej dyrektorem, zastępcą zaś Włodzimierz Mierzejewski, natomiast grono pedagogiczne stanowili: Kamila Maleczyńska-Rayska, Ludwik Heintze, Stanisław Namysłowski, Bolesław Grusza, Zdzisław Koszewski, Bolesław Wojciechowski, Marian Mugensznabel, Jadwiga Janowska i Wincenty Janiszewski.
Zajęcia odbywały się w niedużym, wynajętym mieszkaniu przy ulicy Wierzbowej i początkowo miały charakter prywatny – uczniowie płacili za naukę. Po roku szkoła została przejęta przez Miejską Radę Narodową, która to przydzieliła jej dwie salki w resursie fabrycznej. Wyposażenie było bardzo skromne. Protokół z posiedzenia Rady Pedagogicznej, z dnia 4 maja 1946 roku, zawiera taki oto spis inwentarza: 3 pianina, 5 ławek, 1 stolik, 1 krzesło.
Jednak mimo to, chętnych do nauki nie brakowało, zarówno takich w wieku 6 jak i 35 lat.

Pierwszy publiczny występ odbył się 20 maja 1946 roku w sali Domu Ludowego w Żyrardowie.
Dnia 1 stycznia 1950 r., decyzją Ministerstwa Kultury i Sztuki, szkołę upaństwowiono, nadając jej nazwę Państwowej Szkoły Muzycznej w Żyrardowie. Patronat Żyrardowskich Zakładów Przemysłu Lniarskiego umożliwił uzyskanie dodatkowych funduszy na zakup nowych instrumentów. W tym czasie szkoła otrzymała również długo oczekiwany lokal przy ulicy Waryńskiego 23, w którym mieści się do chwili obecnej. Budynek ten został zbudowany na planie krzyża i oddany do użytku w 1882 roku. Zgodnie z przeznaczeniem znajdowała się w nim szkoła podstawowa, pierwsza powszechna w naszym mieście. Obok sal lekcyjnych były tu mieszkania dla nauczycieli.
Po II wojnie światowej, kiedy szkołę tę przeniesiono do nowej siedziby, otrzymaliśmy część starego gmachu od ul. Waryńskiego. Natomiast w roku 1985 szkole muzycznej udostępniono kolejne skrzydło z wejściem od ul. Strażackiej. W pozostałych dwóch mieścił się Młodzieżowy Dom Kultury i taki stan trwał aż do 1995 roku. Wtedy właśnie Państwowej Szkole Muzycznej przekazano cały budynek i tak jest do dziś. Po przejęciu gmachu dokonana została wymiana systemu ogrzewania i okien.
W pierwszych latach działalności Szkoły często zmieniali się dyrektorzy. I tak, po Feliksie Dzierżanowskim, stanowisko to zajmowali kolejno: Bolesław Wojciechowski, Zdzisław Koszewski, Włodzimierz Mierzejewski, Wincenty Janiszewski i Jerzy Martin.

W 1952 r. funkcję dyrektora objął pianista i dyrygent Michał Iwanow i był to fakt o przełomowym znaczeniu. Kierował on Szkołą aż przez 27 lat. Jego starania i zaangażowanie sprawiły, że Szkoła stale podnosiła swój poziom artystyczny.
W regionie warszawskim stała się aktywną i cenioną placówką muzyczną o chlubnych tradycjach.
W 1965 roku nawiązano współpracę kulturalną z zagranicą. Uczniowie występowali w salach koncertowych Czechosłowacji, Bułgarii, Austrii, NRD i Węgier oraz gościli u siebie wielu artystów zagranicznych.
Dnia 25 listopada 1978 roku, nazwa Szkoły ulega zmianie
– z okazji obchodów 30-lecia, nadano jej imię patrona – Ignacego Jana Paderewskiego.
Przez wiele lat starano się o utworzenie szkoły II stopnia. Próby podjęto już we wrześniu 1973 r., kiedy powołano filię warszawskiej P.S.M. II stopnia im. Fryderyka Chopina. Niestety, po kilku latach jej działalność została przerwana. Długo oczekiwany sukces nastąpił dnia 1 września 1985 r. Wtedy, przy dotychczasowej Szkole I stopnia, otwarto Państwową Szkołę Muzyczną II stopnia i jednocześnie ufundowano sztandar Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Żyrardowie

Ważnym i znaczącym wydarzeniem w życiu szkoły były obchody 50-lecia jej istnienia. Kulminacyjnym punktem tych uroczystości stał się koncert jubileuszowy. Odbył się on w Sali Widowiskowej Miejskiego Domu Kultury w Żyrardowie, natomiast w sali koncertowej naszej szkoły, została odsłonięta tablica pamiątkowa oraz umieszczono portret patrona. Wielu wybitnych pedagogów uhonorowano nagrodami przyznanymi przez Ministra Edukacji Narodowej oraz Dyrektora Centrum Edukacji Artystycznej.
Po zakończeniu uroczystości, uczniowie i nauczyciele powrócili do codziennej wytężonej pracy. Kontynuowano wcześniejsze inicjatywy, m.in. Spotkania szkół muzycznych „Wykształcony Słuch” oraz Okręgowy Festiwal Muzyki Chrześcijańskiej „Dobra Nowina”.
Z czasem konkurs „Wykształcony słuch”, organizowany już pod patronatem CEA, objął swym zasięgiem cały region mazowiecki. Z kolei pedagodzy instrumentaliści zapoczątkowali cykliczne imprezy, które wkrótce przekształcono
w ponadregionalne. Chodzi tu o „Żyrardowskie Spotkania Skrzypcowe” oraz „Konkurs Młodych Pianistów”.
Nasi uczniowie startowali nie tylko w konkursach szkolnych, ale także regionalnych, ogólnopolskich i międzynarodowych, odnosząc liczne sukcesy.
Wysoki poziom kształcenia w szkole zapewniają m.in. organizowane dla nauczycieli i uczniów różnego rodzaju warsztaty. Wielokrotnie gościliśmy wykładowców akademii muzycznych
i innych wybitnych muzyków, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem. Pedagodzy, także z własnej inicjatywy, często korzystają z innych form doskonalenia zawodowego.
Szkoła nieustannie zacieśnia współpracę z władzami Żyrardowa, dzięki czemu uzyskuje dodatkowe środki na ciągły rozwój i poszerzanie swojej działalności. Tradycją stały się cykliczne koncerty w wykonaniu pedagogów, organizowane z okazji świąt narodowych.
Celem takich działań jest kultywowanie tradycji patriotycznych, zaznajamianie społeczności naszego miasta z dziedzictwem polskiej kultury muzycznej, przybliżanie postaci i dorobku kompozytorów polskich różnych epok oraz ich wkładu w kulturę europejską i światową, a także kształtowanie zainteresowania muzyką klasyczną, poprzez prezentację ciekawych utworów w profesjonalnym wykonaniu.
Nasi uczniowie często biorą udział w koncertach dla przedszkoli
i szkół podstawowych, promując w ten sposób wartościową muzykę wśród swoich rówieśników. Placówka nasza odgrywa ważną rolę nie tylko w życiu kulturalnym miasta. Jej działalność artystyczna znacznie wykracza poza granice Żyrardowa – uczniowie i nauczyciele uczestniczą w imprezach kulturalnych na terenie powiatu, a także województwa.
Niezwykle cenną inicjatywą naszej młodzieży są koncerty charytatywne organizowane w celu pozyskania funduszy na pomoc dzieciom z Ośrodka Szkolno-Wychowawczego.
Promocji kultury muzycznej w środowisku lokalnym służą również, odbywające się na terenie szkoły, dni poświęcone wybitnym kompozytorom.
W ramach tych spotkań mają miejsce konkursy, prelekcje, wystawy i koncerty.

Godnym odnotowania jest fakt utworzenia Żyrardowskiej Kameralnej Orkiestry Smyczkowej „Musica da Camera”, która powstała w 1986 roku z inicjatywy absolwentów PSM. W 2000 roku wznowiono jej działalność już w innym składzie i wówczas zyskała status Orkiestry Pałacowej w Radziejowicach.
Dzięki zaangażowaniu lokalnego środowiska powołano Stowarzyszenie na Rzecz Kultury im. I. J. Paderewskiego. Jego celem jest m.in. rozwój życia kulturalnego w naszym mieście, poprzez organizację koncertów znanych artystów, a także promocję rodzimych twórców.
W szkole działa Rada Rodziców oraz Samorząd Uczniowski, który w bieżącym roku szkolnym, w ramach współpracy
z Fundacją „Wehikuł”, zrealizował projekt „Warsztaty jazzowe”.
Starania Dyrekcji szkoły oraz Rady Rodziców, umożliwiły organizowanie wakacyjnych obozów szkoleniowo – wypoczynkowych dla uczniów. Podczas wyjazdów doskonalą swoje umiejętności chór i orkiestra szkoły II stopnia.
Rok 2003, został ogłoszony przez Sejm Rzeczypospolitej, Rokiem Ignacego Jana Paderewskiego. Nasza szkoła włączyła się czynnie w obchody, organizując (przy współpracy z Muzeum Mazowsza Zachodniego i Muzeum Narodowym) okolicznościową wystawę oraz uroczysty koncert. Patron – muzyk o międzynarodowej sławie, a także wybitny polityk i mąż stanu, jest dla nas wzorem artysty i patrioty. Jego postać inspiruje pedagogów i uczniów do nieustannego rozwoju muzycznego, a także do aktywnej działalności na rzecz lokalnego środowiska.

W 2004 roku uczniowie naszej szkoły wzięli udział w ogólnopolskiej imprezie w Kłodzku. W związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej odbyło się tam „Spotkanie młodych Europejczyków – uczniów szkół muzycznych” pod patronatem posła na Sejm Rzeczypospolitej Magdaleny Banaś.

Mamy nadzieję, że jubileusz 60-lecia Państwowej Szkoły Muzycznej w Żyrardowie, będzie okazją do przypomnienia historii i zasług szkoły oraz wpłynie na dalszy rozwój naszej placówki.